Van vreemden naar vrienden: Music with Strangers brengt de wereld samen in Eindhoven

Een groot deel van de leden noemt Music with Strangers al jaren een thuis. Zo ook de Oekraïense voorzitter Mykyta Voronov, die na zijn studie in Twente naar Eindhoven verhuisde. "De eerste keer dat ik binnenkwam bij een jamsessie, werd ik meteen gevraagd of ik wilde invallen op bas bij een optreden. Ik had nog nooit bas gespeeld, maar ik zei ‘ja’ en ik ben nooit meer weggegaan." De geopolitieke conflicten hebben geen plek in de centrale ruimte van NUL ZES, de verbindende factor is de muziek, vervolgt hij. "Muziek is een universele taal, die het ook voor introverte mensen makkelijk maakt om mee te doen. Je hoeft niet te socialisen of the praten. Mensen komen gewoon samen en maken iets, zo simpel is het." Hij wijst naar een drietal dat op de bank plaatsgenomen heeft en na wat stemmen een bluesjam inzet. "Die drie mensen kennen elkaar nog helemaal niet en dit gebeurt gewoon."

Rotem Deutsch is één van de leden van het eerste uur. Ze groeide op in een Israëlisch-Duits gezin en verhuisde als 14-jarige naar Eindhoven. Daar ging ze naar de internationale school, waardoor ze van jongs af aan deel is van de internationale gemeenschap. "Er was altijd al een kleine community van muziekliefhebbers die samenkwamen. Het begon met een klein groepje wat gitaar leerde spelen. Ik herinner me dat we hoorden dat er een andere groep bij de hub [red. de Expathub] samenkwam en daar is eigenlijk Music with Strangers ontstaan, vooral dankzij het harde werk van Adelina Dehelean." 

Waar Eindhoven inmiddels een erg internationaal-georienteerde stad is, was dat rond 2014 nog beperkt. Internationale Eindhovenaren kwamen toen samen in de Expathub, toen gevestigd aan de Vestdijk. "Het was wel zoeken in het begin. Een deel van de groep wilde jammen, een deel wilde serieuzere projecten opzetten. Er ontstonden workshops en bandjes, en zo groeide de groep." De hub gaf de groep een goede start, meent Voronov, die net als velen op die plek de groep ontdekte. "De zichtbaarheid en toegankelijkheid hielp enorm, er sloten doorlopend nieuwe mensen aan en vaak was het zo dat je een compleet nieuwe groep aantrof." 

Ook Mohsen Mehrafrouz streek neer in Eindhoven, en vond zijn nieuwe thuis aan de Vestdijk. De Iraanse software engineer was op zoek naar gelijkgestemden. "Ik had een kleine groep vrienden waarmee ik wel afsprak, maar het was vooral werken en thuiszitten. Toen attendeerde een collega me op Music with Strangers en na een paar weken zette ik me ertoe om eens binnen te lopen. Ik ben nooit meer weggegaan." 

Mehrafrouz werkt inmiddels als muziekproducent, iets wat in zijn thuisland veel uitdagender zou zijn. Muziek zat erin bij zijn familie. "Mijn moeder speelde voor de revolutie drums, maar in de Islamitische Republiek mocht dat niet meer. Iran is een prachtig land met veel mooie waarden, mensen zijn vriendelijk en gastvrij. Aan de andere kant is er ook iets verstikkends aan het regime en die cultuur." Mehrafrouz vertelt over gesmokkelde tapes met muziek en verboden concerten. Toen hij zelf begon op te treden kreeg hij direct aanvaringen met het regime. 

"Tot twee keer toe zijn mijn concerten door de religieuze politie afgebroken.” Zijn opleiding was dan ook een weg naar vrijheid en stabiliteit. Na een masterstudie in Birmingham, bracht werk hem naar Eindhoven. Al snel raakte hij betrokken bij de hub. "Ik ben me hier meer thuis gaan voelen in de stad, mijn netwerk groeide en ik wil nieuwkomers nu diezelfde ervaring bieden." 

Er was dus een community die van alles deed met muziek, allemaal ontstaan uit synergie. Maar het was tijd voor de volgende stap. "Alles was er eigenlijk al, maar we waren nog geen legale entiteit. De naam Music with Strangers past goed. De stichting is in mijn huiskamer ontstaan in 2017”, vervolgt Mehrafrouz. De leden hadden massaal gestemd op 'Students from upstairs don’t like us', als een knipoog naar klachten van de bewoners boven de hub. Maar het bestuur koos voor Music with Strangers. Voronov vindt dat de naam een goede grap in zich heeft. "Als je hier rondkijkt, dan zie je dat niemand meer ‘een vreemde’ van elkaar is. Na verloop van tijd deel je veel meer dan alleen muziek."

Er was veel voetverkeer aan de Vestdijk, wat ook heeft gezorgd voor een bijzondere anekdote. Mehrafrouz: “We waren buiten aan het jammen en zingen, en een groep mensen stopte en deed mee. Toen ze verder wilden lopen richting het Pullman Hotel draaide iemand om en vroeg of we ook wat van Bruce Springsteen speelden. ‘Nee helaas niet’ was ons antwoord en ze liepen door.” Bleek The Boss himself daar dus te hebben gestaan. Deutsch moet er nog steeds om lachen, want het duurde even voor iemand doorhad wat er gebeurd was. “Later kwamen er journalisten en die vroegen of we Bruce Springsteen hadden gezien. Die komt schijnbaar regelmatig naar Eindhoven vanwege paarden die hij gestald heeft in Valkenswaard. Wij hadden geen idee…” Mehrafrouz denkt achteraf dat het juist daarom zo’n bijzonder moment was, want juist hun onwetenheid maakte het een plezierig moment. “Normaal willen mensen altijd wat van hem, maar nou kon hij gewoon genieten van muziek maken samen zonder gedoe.”

Aan de tijd aan de Vestdijk kwam echter vrij plots een eind. Ze vonden even plek bij PopEI en daarna bij Burgers aan de Hertogstraat, voordat ze neerstreken bij NUL ZES. Mehrafrouz: "Het is een interessante samenwerking, want NUL ZES is een community van individuen, en wij zijn het enige collectief wat lid is."

De jamsessie van vanavond mist een percussionist, dus Mehrafrouz springt in en trekt ook een kazoo uit z’n zak. Iedereen die binnenloopt wordt warm begroet. Voronov zet zijn plastic saxofoon in elkaar, en vertelt met een grijns: “Ik heb al lang interesse in een saxofoon, maar die zijn erg duur. Deze was maar 50 euro." Het instrument trekt veel bekijks van anderen; een vreemd instrument meenemen is namelijk dé manier om punten te scoren hier. Voronov vervolgt: "Ken je het fenomeen van een third space, een plek om buiten huis en werk samen te komen? Dat is Music with Strangers voor heel veel mensen. En elke hobbyclub heeft die sterke basis nodig, die hebben we nu."

Voronov is in het dagelijks leven design engineer en overwoog een tijd terug om te verkassen naar de Randstad, biecht hij op. "Ik heb eens gekeken of er een groep was zoals deze op andere plekken, maar ik kon die nergens vinden. Dat is voor mij de reden geweest om hier te blijven. Dit is te belangrijk.”

Deutsch is inmiddels, na twee repetities op de zolder, weer beneden aangesloten. Ze meent dat Music with Strangers toch vooral een thuis is voor internationale Eindhovenaren. "Er zijn ook Nederlandse leden die al langer meedoen, maar je ziet toch dat het vooral internationale mensen zijn. Degenen die net anders zijn, die zich raar voelen in deze stad en verbinding zoeken. Nederlanders willen dat ook wel, maar de noodzaak is minder hoog en ze hebben hun eigen kringen al. Als 'vreemdeling' mis je dat." Terwijl we buiten staan praten we door over hoe belangrijk deze groep voor haar is in goede en slechte tijden. "Muziek speelt een grote rol in mijn leven. Ik zing sinds mijn zevende, en ik speel gitaar en piano, alleen en in een band. Hier houdt ik dat levend, maar deze mensen zijn ook mijn gekozen familie inmiddels.” 

Mehrafrouz zat zelf lange tijd in het bestuur, maar besloot het stokje over te dragen. Nu is Music with Strangers een plek waar hij vrij kan experimeneren en inspiratie kan vinden voor zijn werk als producer en zijn band MazeMind, waar hij net een nieuwe release mee uit heeft. Hij is trots op de manier hoe de groep zich organiseert. "Het idee is dat we samen deze organisatie dragen. Dat ging eerst via een commissie, maar nu is het meer een filosofie. Sommige mensen hebben weinig tijd en haken aan wanneer ze kunnen, anderen pakken grotere taken op omdat ze dat willen en dat werkt verbazend goed. Muziek is de verbindende factor, maar onze verbondenheid zit inmiddels dieper. We gaan naar elkaars feestjes, samen op stap, kajakken en zelfs kamperen. Het geeft iedereen een plek om te zijn, om bij te horen. Het voelt als een familie en daar ben ik heel trots op."

Hij vervolgt: "Voor veel mensen is dit een veilige plek om te experimenteren. Je ziet vaak iemand met nul vaardigheden zich in twee jaar naar het podium ontwikkelen. Ik ontdekte hier dat ik alles leuk vind met muziek en ben uiteindelijk voor mezelf begonnen.” Voronov is daar ook een voorbeeld van. Hij is betrokken bij Mexpo als betuurslid, speelt in Ghost-coverband Spirit en in een orkest. “Muziek motiveert om jezelf uit te dagen. Voor ik hier kwam, speelde ik alleen gitaar op mijn kamer en kende geen muziektheorie.  Mexpo was gestart door iemand uit onze organisatie en zet zich in voor amateurmuziek. We zijn echt verbonden in de stad, muziek bouwt bruggen.”

De avond is inmiddels echt op gang gekomen. Binnen gaat de jam door, terwijl buiten bijgekletst wordt. De gemeenschapszin is voelbaar en heeft een bijna magnetisch effect; je voelt je welkom hier. Er zijn nieuwkomers die een instrument oppakken, anderen kijken rustig de kat uit de boom. Met de enthousiaste leden is de kans echter klein dat je zonder instrument aan te raken de avond doorkomt. 

Buiten zit de Poolse Greg Wozniak, die vandaag voor de vijfde keer aansluit. “Ik ben voor de liefde naar Eindhoven verhuisd, maar kende weinig mensen. Ik had van Music with Strangers gehoord, maar het duurde lang voor ik een keer aansloot.” Toen hij eenmaal kwam, is hij meteen aan het werk gezet. “Twee mensen stonden klaar om te repeteren, maar hun drummer was te laat. Een paar minuten later zat ik op de kruk. Ik verbaas me over de diversiteit aan mensen en muziekinvloeden hier.” Of het een verrijking was? Hij zucht: “Als ik terug in de tijd kon, had ik mezelf de eerder een zetje gegeven om te gaan. Dit is echt fantastisch.”