Kunst en muziek mogen schuren, uitdagen en ongemak oproepen. Ze kunnen gebruikmaken van symboliek, fictie, overdrijving en perspectiefwisseling om vragen te stellen, andere perspectieven te laten zien of maatschappelijke ongelijkheid zichtbaar te maken. Juist daarin ligt hun kracht en betekenis.
Tegelijkertijd zien we dat de ruimte daarvoor onder druk staat. Artistieke uitingen worden steeds vaker letterlijk geïnterpreteerd en onderdeel gemaakt van politieke en maatschappelijke conflicten. Discussies over kunst en programmering verharden en richten zich niet zelden persoonlijk tegen artiesten, makers, programmeurs en medewerkers. Soms gaat kritiek over in intimidatie, bedreiging of druk om een optreden, kunstwerk of programma aan te passen of te annuleren.
Daarom hebben negen landelijke organisaties uit de culturele en creatieve sector een gezamenlijke verklaring over artistieke vrijheid opgesteld. Effenaar deelt deze verklaring en de uitgangspunten die daarin worden beschreven.
Artistieke vrijheid betekent niet dat iedere uiting zonder kritiek moet blijven
Als poppodium willen we ruimte bieden aan uiteenlopende artiesten, verhalen en perspectieven. Ook wanneer die confronteren, vragen oproepen of tot discussie leiden. Dat betekent niet dat iedere artistieke uiting of uitspraak zonder kritiek moet blijven. Verschil van mening, debat en protest horen bij een open samenleving. Artistieke vrijheid is geen vrijbrief en ontslaat artiesten, makers en podia niet van hun eigen verantwoordelijkheid.
Maar er ligt een duidelijke grens. Bedreiging, intimidatie en geweld zijn nooit acceptabel. Ook niet wanneer deze worden ingezet om artiesten het zwijgen op te leggen, medewerkers persoonlijk onder druk te zetten of de programmering van podia en festivals te beïnvloeden.
Vrijheid en veiligheid zijn voor Effenaar dan ook onlosmakelijk met elkaar verbonden. Artiesten en makers moeten veilig kunnen werken en optreden. Bezoekers en medewerkers moeten zich veilig en welkom voelen. En podia moeten vrij én zorgvuldig hun artistieke keuzes kunnen maken.
Effenaar deelt de gezamenlijke verklaring van de culturele en creatieve sector over artistieke vrijheid en veiligheid.
Met het delen van deze verklaring spreken we niet onze onvoorwaardelijke steun uit voor iedere artistieke uiting of uitspraak. We beschermen de ruimte waarin kunst kan ontstaan, maatschappelijke vragen kunnen worden gesteld en verschillende stemmen kunnen worden gehoord. Wie daarbij te maken krijgt met intimidatie of bedreiging, mag er niet alleen voor staan.
De verklaring is ondertekend door onder meer de Vereniging Nederlandse Poppodia en -Festivals (VNPF), Kunsten ’92, de Creatieve Coalitie en de Akademie van Kunsten.
Lees de volledige gezamenlijke verklaring op de website van de VNPF.