Historie
Een stukje historie
De Effenaar is sinds 1971 in de binnenstad van Eindhoven gehuisvest in een voormalige linnenfabriek. De naam Effenaar verwijst naar de oorsprong van het gebouw; in de linnenfabriek werd een machine gebruikt om materialen te effenen, een effenaar. Tevens is het woord een populaire versie van ‘even naar’. Van oorsprong is de Effenaar een open jongerencentrum, opgericht door jongeren met een maatschappijkritische houding. Men had behoefte aan een eigen plek en vestigde zich in de verlaten linnenfabriek aan de Dommelstraat te Eindhoven. Hier konden de jongeren zonder bemoeienis van buitenaf activiteiten organiseren die uiting gaven aan hun onvrede met het systeem, de politiek en hun ouders. Na vijf jaar werd besloten dat de Effenaar zich in de richting van cultuur diende te gaan ontwikkelen. Het programma-aanbod kreeg meer structuur, maar de focus bleef op maatschappijkritische en politiek getinte activiteiten. Er heerste een uitgesproken underground-sfeer.
Het uitgangspunt in 1980 was dat het centrum een duidelijke voorlopersfunctie moest hebben binnen Eindhoven op sociaal-cultureel terrein. Het belangrijkste middel hierbij was het confronteren van de doelgroep met programma’s en workshops die grensverleggend dienden te zijn. Om het welzijn van de jongeren in Eindhoven te bevorderen werden er regelmatig informatieve en culturele programma’s georganiseerd op het gebied van theater, muziek en film. Tevens werden er in de Effenaar workshops en cursussen verzorgd en was het café een ontmoetingsplek met een open karakter.
In de loop der tijd werd er steeds meer afstand genomen van het traditionele jeugd- en jongerenwerk, de maatschappelijke functies werden afgezwakt en de Effenaar begon zich in toenemende mate te richten op het programmeren van muziek. De nadruk kwam steeds meer te liggen op puur culturele activiteiten en minder op politieke of maatschappelijke kwesties. De programmering werd niet langer middel maar doel.
In 1986 besloot men voor een brede groep jongeren te gaan werken, het programma-aanbod uit te breiden en de Effenaar vriendelijker en meer open voor het publiek te maken. De verbreding van het aanbod leidde ertoe dat er zeer diverse publieksgroepen getrokken werden.
Heden ten dage vervult de Effenaar binnen het popcircuit een voortrekkersrol en wordt door een grote meerderheid van de bezoekers beschouwd als een gezellige, relaxte en alternatieve uitgaansgelegenheid, die een open-minded, actuele en soms eigenwijze programmering voert.
Nieuwbouw
Om ook in de toekomst in de top van het Nederlandse popcircuit te kunnen blijven meedraaien, heeft de Effenaar geïnvesteerd in zowel organisatie, personeel en huisvesting. Veruit de meest ingrijpende ontwikkeling op dit gebied is het nieuwbouwtraject. De noodzaak van deze nieuwbouw is terug te voeren op twee hoofdredenen.
Enerzijds kende het oude gebouw vele knelpunten en beantwoorde het niet meer aan de wensen van de bezoekers. Het pand was oud, werd intensief gebruikt, was ingewikkeld qua routing en bijzonder onderhoudsgevoelig. Faciliteiten als toiletgroepen, garderobe, entree, kassa en horeca-opslag werden te klein en voldeden niet aan de hedendaagse eisen. Omdat bijna alle activiteiten plaatsvonden in dezelfde zaal, diende deze vanwege de diverse programmering vrijwel dagelijks omgebouwd en opnieuw ingericht te worden. Dit bracht hoge personeelskosten met zich mee en zorgde voor een snelle slijtage van licht- en geluids-apparatuur en podiumdelen. De zaal was ongeschikt voor kleinere programma’s welke rond de honderd bezoekers trekken. Daarnaast zijn de eisen van het publiek aanmerkelijk hoger geworden. Daar waar men in het verleden genoegen nam met een gebrekkige, charmante accommodatie verwacht het publiek nu een snelle afhandeling bij de entree, geen uitverkochte garderobe, geen lange wachttijden bij de bars en goede toiletten. Ook de artiesten verwachten degelijke kleedkamers, een ruim podium, goede laad- en los mogelijkheden en een goede akoestiek. Met de komst van een nieuwe huisvesting voor de Effenaar zijn deze tekortkomingen uiteraard geëlimineerd.
(foto Boudewijn Bollmann)
Anderzijds wil de Effenaar met het nieuwe gebouw haar nationale en internationale concurrentiepositie veiligstellen. Omdat bands steeds korter toeren en bovendien de gages telkens hoger worden, spelen zaken als capaciteit van de zaal, staat en uitstraling van het gebouw, de publieksfaciliteiten en geluids- en lichtapparatuur een steeds belangrijkere rol voor de afweging waar op te treden. De popindustrie is de afgelopen jaren sterk geprofessionaliseerd en het clubcircuit reageert hierop door de organisatie, het personeel, de faciliteiten en de huisvesting hiermee in de pas te laten lopen. Hierdoor hebben verschillende clubs in Nederland, onafhankelijk van elkaar, recentelijk een verbouwingsplan ontwikkeld of gaan daarmee aan de slag in de nabije toekomst. Naast de ontwikkelingen in Nederland signaleert de Effenaar dat Oost- en Zuid-Europa zich aandienen als nieuwe markt voor live popmuziek. Bands krijgen een grotere keuzemogelijkheid waardoor er minder data beschikbaar zullen zijn voor Nederland. Kort gezegd komt het er dus op neer dat een nieuwe huisvesting voor de Effenaar een must was om te beantwoorden aan de nieuwe standaard in de hedendaagse popsector. Enkel hierdoor is de Effenaar in staat in de toekomst aan haar ambitieniveau te blijven voldoen.
Tenslotte draagt het nieuwe gebouw bij tot verfraaiing van de binnenstad van Eindhoven en tevens tot het opwaarderen van het gebied langs de Dommel.